تبلیغات
پایگاه کشاورزی ایران زمین - گیاه استویا (Stevia) گیاهی جدید برای استخراج قند

سایت کشاورزی

انتشار:یکشنبه 24 بهمن 1395

علم پیشرفته بیوتكنولوژی ، نسل جدیدی از شیرین كننده های طبیعی را به منظور استفاده در مراكز صنعتی و مصارف خانگی عرضه نموده است . با بكارگیری این علم امكان استفاده تجاری از شیرین كننده طبیعی استویا به عنوان یك عامل شیرین كننده فاقد كالری فراهم آمده است . شیرین كنندگی این محصول كه به طور كامل از منابع طبیعی منشا میگیرد صد و هفتاد برابر شكر است . گیاه استویا سر شار از شیرین كننده های كم كالری ، فبیر ، انواع پروتئین ، ویتامین ، مواد معدنی ، اسانس و فیتو نوترینت های متعدد می باشد . امروزه این ماده توسط میلیون ها نفر ازمردم نقاط مختلف جهان از محل اصلی این گیاه ( پاراگوئه و برزیل ) خارج شده و در ژاپن ، كره ، چین ، هندوستان ، تایوان ، آمریكا ، روسیه وسایر كشورها استفاده میشود . افرادی که مراقب میزان کالری و کربوهیدرات مصرفی روزانه خود هستند یا نیاز به کنترل قند خون دارند، دارای چندین اتنخاب شکر طبیعی یا مصنوعی و بدون کالری می باشند. مثلا ساخارین، ساکرالوز و آسپارتام. و امروز نیز شکر کاملا طبیعی و بدون کالری دیگری از گیاه استویا را به شما معرفی می کنیم.

شاید بهتر باشد از این به بعد به جای این که از دوستان خود بپرسیم که چه قدر شیرینی و شکر در قهوه چایی خود می ریزند ، بپرسیم چه رنگی دوست دارند، صورتی، زرد ، آبی یا سبز افرادی که مراقب میزان کالری و کربوهیدرات مصرفی روزانه خود هستند یا نیاز به کنترل قند خون دارند، دارای چندین اتنخاب شکر طبیعی یا مصنوعی و بدون کالری می باشند. مثلا ساخارین، ساکرالوز و آسپارتام. و امروز نیز شکر کاملا طبیعی و بدون کالری دیگری از گیاه استویا را به شما معرفی می کنیم.
برای مطالعه متن کامل به ادامه مطلب مراجعه فرمایید 

استویا چیست؟

استویا از گیاه استویا روبا دیانا گرفته می شود. این گیاه اولین بار در پاراگوئه ، جنوب امریکا رشد کرد. در سال 1995 سازمان غذا و دارو در امریکاfda  اجازه واردات برگهای استویا را اعلام کرد.اما قند حاصل از برگ های این گیاه تنها به عنوان مکمل رژیمی استفاده می شد. یعنی تا مدت ها مطالعه ای مبنی بر بی خطری استفاده از این گیاه به عنوان ترکیب اصلی انجام نشده بود.همچنین مزه این گیاه تلخ و غیر جذاب بود و همین میزان مقبولیت آن را تحت تاثیر قرار می داد. بعدها در دسامبر سال 2008 میلادی و بعد از چندین تحقیق و مطالعه ، سازمان غذا و دارو اجازه استفاده از این گیاه را به عنوان افزودنی بی خطر اعلام کرد. از آن به بعد از این ترکیب در نوشیدنی های غیر الکلی ، نوشیدنی های ورزشیو سایر غذاها و نوشیدنی ها استفاده می شد.

اکنون شواهد زیادی نشان می دهد که مواد غذایی و نوشیدنی های حاوی این ترکیب برای انسان و حیوان بی خطر است. تنها 95% از گلیکوسید استویل خالص برای استفاده در نوشیدنی ها و غذاها تصویب شده است. و طبق استانداردهای مصرف میزان بدون خطر و روزانه این ترکیب به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تا 2 میلی گرم گزارش شده است.

در ضمن استفاده از این شکر در دوران بارداری بدون خطر اعلام شده است. لازم به ذکر است شرکت فناوری های نوین سکه از واحد های فناوری خصوصی مستقر در پارک علم و فناوری شیخ بهایی توانسته است با استفاده از گیاه استویا که قند سالم در طبیعت است، گز بدن قند تولید کند. به گفته قاسم مصلحی، رییس شهرک علمی وتحقیقاتی اصفهان، برگ های خام گیاه استویا و پودر گیاهی سبز رنگ آن 10 تا 15 برابر شیرین تر از شکر است و شیرینی مواد استخراجی تصفیه شده حاصل از استویا که به نام استویوسید معروف است، 200 تا 300 برابر شیرین تر از شکر است.

وی افزود: استویوسید یک پودر سفید و بلوری است که از برگ های گیاه استویا استخراج می شود و خواص شیمیایی و ترکیب موجود در این درختچه، باعث جلب توجه این واحد برای تولید گز بدون قند شده است.

مصلحی اظهار داشت: از مرحله کشت بافت تا استحصال مواد قندی گیاه استویا در این واحد فناوری انجام می شود و گز تولید شده علاوه بر بی ضرر بودن برای افراد دیابتی، در آینده نزدیک با ویتامین های دی، ث و کلسیم غنی می شود.

مدیر عامل این واحد فناوری به خواص و مزیت های برتر استویا نسبت به شکر اشاره کرد و گفت: استویا ضد پوسیدگی دندان، بدون انرژی (کالری) و 250 تا 300 بار شیرین تر از شکر است؛ اثر نامطلوب بر فشار خون و دیابت نمی گذارد؛ ضد میکروب بوده و طبیعی است.  

رییس شهرک علمی وتحقیقاتی اصفهان با بیان اینکه یک ذره کوچک از پودر استویا به قدری شیرین است که اکثر مردم طاقت خوردن آن را ندارند، گفت: استویا بر خلاف شکر باعث افزایش قند خون نمی شود و به همین دلیل پس از مصرف، قند خون را افزایش نمی دهد.  گز یکی از فرآورده های سنتی ایران است که به جهت پاره ای ویژگی ها در عرصه محصولات غذایی جهان منحصر به فرد می باشد.  در ساخت گز از هیچ نوع مواد و افزودنی های غیر طبیعی مانند انواع نگهدارنده ها، رنگ و اسانس استفاده نمی شود و تنها افزودنی معروف این محصول، گزانگبین است که به علت کاهش چشمگیر برداشت آن در سال های اخیر، جایگزین های دیگری چون ترنجبین و شیر خشت پیدا کرده است. گیاه استویا نخستین بار در شمال پاراگوئه شناخته شد .این گیا بومی نواحی شمال آمریكای جنوبی است و بطور وحشی در سرزمین های بلند ناطق مرزی بین برزیل و پاراگوئه میروید و در آن مناطق به گیاه برگ عسلی معروف است و توسط برتونی برای اولین بار به اروپا آورده شد .

گیاه استویا:

استویا گیاهی از تیره مركبان علفی می باشد ، حساس به سرماست و دارای برگهای كوچكی میباشد كه بصورت متناوب روی ساقه قرار دارند . گلهای این گیاه كوچك سفید ودر قسمت میانی بنفش كمرنگ اند و به صورت خوشه ای روی ساقه ظاهر میشوند . این گیاه روز كوتاه میباشد و در ماه اردیبهشت و خرداد كشت میشود ، تولید قند در تابستان انجام میشود و در مهرماه برداشت صورت میگیرد . بهترین دما برای رشد این گیاه  15- 30 درجه سانتی گراد میباشد و تولید آن از طریق بذر، نشاكاری ، قلمه ، كشت بافت انجام میشود.

عوامل ایجاد كننده طعم شیرین استویا :

عوامل گلیكوزیدی كه دارای ساختار دی ترپن میباشند و در ایجاد طعم شیرین استویا موثر میباشند به قرار ذیل است :

Steviosie

Rebaudioside A

Dulcidoside

در این میان استویوزید از بقیه گلیكوزید ها شیرین تر میباشد . مزایای استویا نسبت به سایر شیرین كننده :

1- كمك به حفظ و ارتقاء سلامتی

مطالعاتی كه در كشورهای تولید كننده این ماده انجام شده است نشان میدهد این شیرین كننده دارای خواص ذیل میباشد :

استویا در واقع شیرین كننده كم و بیش بدون كالری میباشد .

استویا اثری روی قند خون ندارد لذا برای افراد دیابتی و افرادی كه قند خون بالایی دارند مناسب می باشد

استویا به صورت مستقیم سبب تحریك ترشح انسولین از سلولهای بتای پانكراس می گردد و لذا می تواند در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو سبب پایین آمدن قند خون شود.

شیرین كننده استویا در حضور باكتری های تخمیر نمیشود لذا سبب خرابی دندان ها نمی گردد

بر خلاف شیرین كننده های مصنوعی سمی و سرطان زا نیست .

كمك به كاهش فشار خون میكند .

سبب بهبود عملكرد دستگاه گوارش میشود .

سبب رفع چین و چروك پوست و حفظ سلامت پوست میشود .

2- كاربرد وسیع در صنایع غذایی

استویابا توجه به خواص ذیل می تواند در بسیاری از مواد غذایی مورد استفاده واقع شود :

قدرت شیرین كنندگی این ماده 170 برابر شكر میباشد لذا مقادیر كمتری از آن نسبت به شكر مصرف میگردد و فضای كمتری جهت انبارمانی نیاز دارد و كاربرد آن مقرون به صرفه تر است .

استویا حلالیت بالایی دارد و به راحتی میتواند در تركیباتی با پایه های آب و نبز الكل به كار گرفته شود .

در محلولهای اسیدی یا بازی به شدت پایدار است .

تا دمای 200 درجه سانتی گراد را تحمل میكند .

در مقابل نور پایدار است .

طعم ثابت و شیرینی پایدار دارد كه می تواند در تمام مراحل تولید حفظ شود .

دارای تاریخ مصرف طولانی میباشد و تحمل شرایط عادی انبار مانی را دارد .

استویا در چه صنایعی كاربرد دارد ؟

استویا در صنایع آدامس سازی جایگزین زایلیتول شده است

در نوشابه های انرژی زا بكار میرود كه از طریق گشاد شدن رگها و افزایش جریان خون سبب آرام بخشی میشود .

در صنایع آردی به صورت مخلوط با شكر به كار میرود زیرا استویا فاقد خاصیت حجم دهندگی مناسب و قهوه ای

شدن و تخمیر میباشد لذا در این محصولات همراه شكر به كار میرو د تا دارای اثر سینرژیسم باشند .

گیاه استویا (Stevia) گیاهی جدید برای استخراج قند

پژوهشگران پارک علم و فناوری گیلان گیاهی را به روش کشت بافت در کشور سازگار کردند که به  دلیل شیرین بودن برگهای آن جایگزین شکر و قند می شود و قند خون را تنظیم می کند.

دکتر یوسف حمیداوغلی- مجری طرح در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه زیستگاه اصلی گی اه استیویا در کشور پاراگوئه است، افزود: در سال 1383 تعدادی از ارقام گیاه استیویا را به صورت گلدانی به ایران وارد کردیم. از آنجایی که ای ن گیاه در شرایط معمولی بذر نمی دهد با استفاده از روش کشت بافت اقدام به تکثیر آن شد.

وی با بیان اینکه این گیاه در شرایط آزمایشگاهی تکثیر و سپس به مزارع منتقل شد، اظهار د اشت: پس از انجام تستهای ﻻزم بر روی زمین از میان ارقامی که مطالعه بر روی آنها صورت گرفت بهترین برای آب و هوای گیلان انتخاب و ت ولید انبوه آن آغاز شد.

 

جعفر اوغلی با اشاره به ویژگیهای این گیاه، خاطر نشان کرد: استیویا گیاه بوته ای است و حداکثر رشد آن 80  تا 85  سانتیمتر در شرایط آب و هوایی گیلان است. برگهای آن بسیار شیرین به گونه ای که برگهای خام آن 20  تا 30  برابر  شیرین تر از شکر است.

مجری طرح با تاکید بر اینکه شیرینی این گیاه هرگز جذب خون نمی شود، ادامه داد: شیرینی ا ین گونه گیاهی به صورتی است که جذب خون نمی شود و تنها دهان را شیرین می کند از این رو علاوه بر آنکه انرژی به فرد نمی دهد،  بیماران دیابتی به راحتی می توانند از این گیاه استفاده کنند.

وی به بیان مزیت های درمانی این گیاه پرداخت و اضافه کرد: این گیاه ضد جرم دندان و هضم کننده غذا است. همچنین خاصیت آنتی اکسیدان باﻻیی دارد. نتایج مطالعات نشان می دهد که مصرف طوﻻنی این گیاه باعث تنظیم قند خون می شود.

جعفر اوغلی ادامه داد: با توجه به خواص دارویی این گیاه در بسیاری از کشورهای دنیا تلاش می شود که این قند را جایگزین قند غیر طبیعی کنند چراکه خلاف موادی چون "آسپارتام" (شیرین کننده های شیمیایی) که برای شیرین کر دن موادی چون نوشابه ها استفاده می شود، خاصیت سرطان زایی ندارد.

عضو هئیت علمی گروه علوم باغبانی دانشگاه گیلان با بیان اینکه در آسیا کشور ژاپن اولین ک شوری بود که این گیاه را در صنایع غذایی و دارویی وارد کرد، گفت: پس از آن کشت استیویا در کشورهای چین، مالزی، سنگاپور، کره جنوبی ، تایوان و تایلند گسترش یافت. این گیاه در امریکا، کانادا و اروپا نیز رشد می کند. استفاده از ترکیبات موجود در استویا به دلیل نق ش آن در حفظ سلامتی و کنترل دیابت به طور گسترده ای در حال افزایش است و می رود که به تدریج جایگزین سوکروز (شکر معمولی) شود.

این محقق با اشاره به سازگاری این گیاه در شرایط آب و هوایی استانهای گیلان و مازندران ی ادآور شد: با توجه به وجود 6  تا 7  میلیون بیمار دیابتی در کشور اقدام به تولید این گیاه و عرضه فرآورده های آن کردیم.

وی با اشاره به فرآورده های تولید شده این گیاه، اظهار داشت: علاوه بر اینکه از برگهای ت ازه این گیاه می توان به عنوان ساﻻد استفاده کرد با خشک کردن آن، چای نیازی به استفاده از قند و شکر ندارد.

جعفر اوغلی تولید پودر شکر از این گیاه را از دیگر موارد فرآوری نام برد و توضیح داد: ع لاوه بر آنکه می توان عصاره این گیاه را استخراج کرد می توان از برگ آن پودر سفید همانند شکر تولید کرد که این امر نیاز به ایجاد مزارع بزرگ  و سرمایه گذاری دارد.

وی با تاکید بر اینکه گرمای بیش از 37  درجه برای رشد این گیاه مضر است، افزود: این گیاه روزکوتاه است به این معنا که طول روز  که از 15 شهریورماه کوتاه می شود، گیاه شروع به گل دادن می کند که در این صورت برگهای این گیاه د یگر شیرین نسیت. از این رو در ماه هایی که روز بلند دارند مانند بهار و تابستان می توان از برگهای شیرین آن استفاده کرد.

سایت کشاورزی

کشاورزیار

مقالات کشاورزی

ورمی کمپوست

فروشگاه کشاورزی
آموزش کشاورزی