تبلیغات
پایگاه کشاورزی ایران زمین - مدیریت کنترل آفات به روش طبیعی

سایت کشاورزی

انتشار:شنبه 30 بهمن 1395

در سراسر جهان سالانه درصد فراوانی  از محصولات کشاورزی به وسیله حشرات علفهای هرز نماتدها وعوامل بیماریزا مورد حمله قرار می گرفتند و همین امر باعث زیان اقتصادی شده بود برای جلوگیری از این زیان کارشناسان شروع به ساختن مواد جدید نمودند که قابلیت کشندگی زیادی داشته باشد.در ابتدا تصور می شد که استفاده از سموم شیمیایی نابودی صدرصدی آفات را بدنبال دارد اما با شروع مصرف این مواد در کشاورزی هر چند که  زیان اقتصادی بطور چشمگیری کاهش یافت اما استفاده از این مواد پرهزینه بوده وبه مرور زمان استفاده مکرر سموم شیمیایی باعث افزایش مقاومت آفات در مقابل  آنها شده وهمچنین سبب ایجاد تاثیرات ناگواری بر محیط زیست موجودات زنده وسلامت انسان گردیده است که جبران این خسارات به مراتب پر هزینه تر از خسارات آفات می باشد.

با مشاهده چنین نتایجی بسیاری از محققین وکشاورزان برای کنترل آفات بیشتر بدنبال ابداع وخلق روشهای جدیدی بوده اند که به مواد شیمیای وابستگی کمتری دارندودر عوض آن سازگاری بیشتری با طبیعت داشته وبر پایه  روابط زیستی بین گیاهان حیوانات ودیگر موجودات زنده بنا شده باشند.بنابراین آنها شروع کردند به مطالعه و تحقیق در رابطه با این روش جدید و خلاصه دریافتند که طبیعت بسیاری از ابزارهای مورد نیازبرای مبارزه موفقیت آمیز با آفات کشاورزی را در خود دارد واز آنها می توان استفاده نمود.

در روشهای قدیمی کنترل آفات معمولا یک راهبرد ویا یک نوع سم شیمیایی برای کنترل صدرصدی(نابودی کامل) یک افت مشخص بکار می رفت اما در روشهای جدید کنترل به معنای نابودی کامل نمی باشد ومعنی کنترل در این روشها پایین نگاهداشتن جمعیت آفات(خصوصا در مبارزه بیولوزیکی) به زیر سطح زیان اقتصادی است واستفاده از روشهای تلفیقی وتکمیلی برای نیل به این هدف اجتناب ناپذیر می باشد.

برای مطالعه متن  کامل به ادامه مطلب مراجعه فرمایید

مدیریت کنترل زیستی آفات یک روش جدید پیشگیری کننده است که از اجزای کوچکتری تشکیل شده است هر یک از این اجزا همچون حلقهای که یک زنجیررا درست می کند کامل کننده یکدیگرند.تاکتیکهایی که در این روش بکار میرود برای هزاران سال است که در طبیعت وجود دارد.از زمان شروع کشاورزی وحتی خیلی قبل تر از آن گیاهان آفات ودشمنان طبیعی آفات وعوامل مفید زنده در کنار هم سیر تکاملی خورد را طی نموده اند.قوانین طبیعت به گونه است که موجودات دوست وشرکا گیاهان دراکوسیستم ومحیط طبیعی برای ادامه بقا به گیاهان کمک می کنند وچند نمونه از آنرا  در زیر بیان خواهیم کرد:

1-حشرات مفید با خوردن ومکیدن شیره بدن حشرات وکنه های آفت نقش عمده ای در کنترل جمعیت آنها ایفا می کنند ودر نتیجه باعث کاهش شدت حمله به گیاهان می شوند.

2-حشرات که انگل آفات میباشند واز بدن آنها به عنوان محل سکونت وغذا استفاده می کنند کمک به سزایی در کاهش حمله به گیاهان می کنند.

3-بیماربهایی که علت آنها جانداران زنده کوچک(میکرواورگانیسم ها) مانند قارچها باکتریها ویروس ها پروتوزوا ها ونماتدها هستند که به شدت حشرات را مریض میکنند ویا باعث عدم تولید مثل وتغذیه در آنها می شوند درضمن این موجودات کوچک به علفهای هرز هم حمله می کنند.

4-بعضی از حشرات مثل سوسکهای خاکی که بذر غلفهای هرز را می خورند واز این طریق به گیاهان کشت شده کمک می کنند.

5-بعضی از قارچها وباکتریها بر روی ریشه گیاهان سکونت می کنند وباعث جلوگیری از حمله اورگانیسمهای بیماری زا به  گیاه می شوند.

از طریق بکارگیری روش های کنترل طبیعی شما می توانید محیط سالمتری داشته باشید ومحصولی تولید کنید که کاملا مطلوب است .درضمن شما می توانید به علت کاهش یا عدم استفاده از سموم که بسیار گران هستند دربخش هزینه های تولید صرفه جویی قابل ملاحظه ای کنید .لازم است برای انجام موفق کنترل طبیعی آفات شما اطلاعات اساسی وکافی در رابطه با اصول بیولوزیک حشرات آفات دوشمنان طبیعی وموجودات مفیدو....داشته باشید که ما سعی کرده ایم به زبان ساده آنها را برای شما بیان کنیم.

برای انجام موفقیت آمیز کنترل آفات به روش طبیعی در ابتدا به سه نکته کلیدی و کلی توجه نمایید.

1-      1-از گیاهانی استفاده کنید که سالم هستند ودر مقابل حمله آفات دارای مقاومت طبیعی وتحمل بیشتری میباشندوتناوب زارعی را در مزرعه انجام دهید وازکشت فقط یک نوع گیاه در زمین خودداری نمایید.

2-شما می توانید با کندن ونابود کردن منابع غذایی جانشینی آفات در زمان نبود کشت و با ایجاد وقفه درچرخه زندگی آنها وهمچنین به اشتباه انداختن آنها آفات را کنترل نموده وزیان را به حداقل برسانید که این راهکارها در بخشهای بعدی توضیح داده میشود.

3-بوسیله تهیه غذا ومحل سکونت برای حشرات مفید ودشمنان طبیعی آفات آنهارا به مزرعه خود جذب کنید وبا ایجاد شرایط مناسب جمعیت انها را افزایش دهید وتا آنجایی که ممکن است ازمصرف سموم شیمیایی که با کشتن آفات حشرات مفید را نیز می کشد اجتناب نمایید وهمچنین با زمانبندی درست برای انجام عملیات مختلف در مزرعه از آسیب رساندن به عوامل مفید پرهیز نمایید.

دو اصل مهم کنترل طبیعی(بیولوزیک)

 کنترل طبیعی آفات بر دو اصل کلی متکی است:1-تنوع گونه ای2-کنترل طبیعی(بیولوزیک)

1-تنوع گونه ای:یعنی تنوع وگوناگونی موجودات زنده در یک محدوده زیستی و در کشاورزی یعنی تمام موجودات زنده ای که در داخل واطراف مزرعه وجود دارند شامل گیاهان کشت شده علفهای هرز دشمنان طبیعی گرده افشانها  وکلیه موجودات زنده کوچک وبزرگ که در خاک آب وهوا مزرعه موجود میباشند. هرچقدر تنوع گیاهان حیوانات وموجودات زنده که در مزرعه شما وجود دارند بیشتر باشد قابلیت بیشتری برای حمایت از موجودات مفید گوناگون برای مقابله با آفات در سیستمهای کشاورزی ایجاد می شود.

تنوع گونه ای برای مبارزه طبیعی با آفات بسیار مهم وحیاتی می باشد. تنوع موجودات خاکزی تنوع در گیاهان وجانوران موجود در حاشیه ها واطراف مزرعه تنوع در محصولات که پرورش میدهید وچگونگی پرورش یافتن آنها میتواند باعث کاهش مشکلات آفات گرددوهمچنین تنوع گونه ای سبب کاهش خطرات بوجود آمده بوسیله نوسانات هوا گردیده وکاهش ریسک فروش محصولات  کشاورزی رادربازار به دنبال دارد.

تنوع گونه ای در بحث دفاعی گیاه نیز مهم است بدین صورت که تنوع گیاهی در مزرعه  گیاهان مورد حمله را کمتر در معرض دید آفات قرار میدهد بر عکس کشت یک نوع گیاه دریک منطقه وسیع محل قرار گرفتن آن را به حدی واضح نشان میدهد که تقریبا حمله آفت به آن گیاهان حتمی است.

2-کنترل بیولوزیکی:در کنترل زیستی یا طبیعی ما از دشمنان طبیعی آفات که به آنها موجودات مفید گفته میشود برای کاهش جلوگیری ویا تاخیر درشیوع حشرات نماتدها علفهای هرز ویا بیماریهای گیاهی در مزرعه استفاده می نماییم

عوامل کنترل طبیعی(موجودات مفید) می توانند ازمکانهای دیگر بوسیله کشاورزان وارد مزرعه گردند ویا از محیط اطراف جذب مزرعه گردند.طبیعتا حضور دشمنان طبیعی آفات به میزان کافی در مزرعه می تواند  باعث کاهش  فراوان جمعیت آفات گردد.

به منظور استفاده ماثر از حشرات مفید می بایست نکات زیر را مد نظر قراردهید:

1-موجودات مفیدی که در مزرعه شما وجود دارند را شناسایی نمایید.

2-چرخه زیستی و منابع مورد نیاز موجودات مفید را به دقت یاد بگیرید.

3-برای افزایش جمعیت حشرات مفید در مدیریت اجرایی مزرعه تغییر ایجاد کنید.

با انجام اعمالی که در مبارزه طبیعی گفته خواهد شد به علاوه  سودمندی آن در کوتاه مدت به مرور زمان  محیط مزرعه شما به تعادل طبیعی از لحاظ زیستی میرسد ومشکلات آفات بصورت چشمگیری کاهش پیدا می کند. ازآنجایی که با نابودی میزان فراوانی از آفات منبع غذایی حیاتی دشمنان آفات نیز نابود می گرددوهمین باعث ایجاد مشکل برای حشرات مفید می شود پس وجود میزان محدودی از حشرات آفات برای ایجاد تعادل زیستی در مزرعه لازم است.بنابراین همان طوری که در گذشته نیز اشاره شده هدف اصلی کنترل آفات به روش طبیعی حفظ جمعیت آفات به زیر سطح زیان اقتصادی می باشد و نه نابودی کامل آنها.

تحقیقات نشان می دهد که کشاورزان با انجام عملیاتی که باعث افزایش فراوانی وتنوع گونه ای موجودات زنده در محیط می شونددر واقع می توانند تعادل زیستی بین آفات ودشمنان آفات را در مزرعه  برقرار نمایند.

شما  می توانید با مطالعه بیشتر وفهم بهتر روابط پیچیده بین خاک میکرواورگانیسمها گیاهان زراعی آفات  دشمنان طبیعی(موجودات مفید) نفع زیادی از ایجاد تنوع گونه ای در مزرعه خود ببرید.مضاف بر این ایجاد هر چه بیشتر تنوع گونه ای موجودات در محیط می تواند باعث بهبود کیفیت خاک (خصوصا قسمت زنده خاک) بازیافت عناصرغذایی تعدیل در شرایط خرد اقلیم(میکروکلیمات:یعنی شرایط آب وهوای حاکم بر مزرعه ومحیط اطراف) سم زدایی مواد مضرشیمیایی وتنظیم فرایندهای وابسته به آب گردد.

ایجاد تنوع زیستی

ایجاد تنوع زیستی در مزرعه یعنی کلیه اعمال که به منظور افزایش فراوانی وتنوع موجودات زنده چه در سطح خاک وچه درون خاک انجام می گیرد.

ما در ابتدا بصورت خلاصه آنها را توضیح میدهیم ودر بخشهای بعدی این عوامل را به صورت کامل شرح خواهیم داد.

همان طور که گفتیم تنوع گونه ای در مزرعه یکی از اصول جدا نشدنی واصلی کنترل طبیعی(بیولوزیک) وکشاورزی اورگانیک میباشد که می توان آن را به دو بخش تنوع در موجودات زنده سطح خاک وموجودات زنده درون خاک تقسیم نمود.

1-تنوع در موجودات زنده در سطح خاک:اعمالی که انجام آن به ایجاد هر چه بیشتر تنوع  موجودات زنده در سطح خاک به ما کمک می کند:

الف.تنوع در کشت واستفاده از چند گیاه به عنوان کشت اصلی در مزرعه.

ب.اعمال تناوب زراعی.

پ.استفاده از کشت پوششی.

ت.استفاده از یافته های علمی اصلاح نباتات(تنوع زنتیکی)-استفاده از واریته های متفاوت مولتی لاین ها وانواع بومی درکشت.

باانجام درست وحساب شده این اعمال شما می توانید باعث افزایش تنوع گیاهی در مزرعه گردید وهمچنین محیط زیست مطلوب ومحل سکونت موجودات مفید را تامین نموده ودر نتیجه باعث جذب وافزایش جمعیت آنها در مزرعه خود شوید.

2-تنوع در موجودات زنده درون خاک:اعمالی که باعث افزایش تنوع گونه ای درون خاک می گردند:

الف-کاهش شخم.

ب-حفظ ونگهداری پوشش سطح خاک(چه پوشش گیاهی وچه کاه وکلش).

ج-اضافه کردن مواد آلی(اورگانیک)به خاک.

د-مدیریت درست مواد وعناصر غذایی-ایجاد تعادل صحیح بین عناصر.

  انجام صحیح این اعمال باعث افزایش تنوع زیستی وافزایش فعالیت موجودات زنده مفید درون خاک می گردد ودرضمن  نقش فراوانی در حاصلخیزی خاک ایفا می کند.

نکته:ایجاد تنوع باید بصورت گسترده انجام گیرد یعنی ایجاد تنوع درون واطراف مزرعه انجام شود.

ودر کل در نتیجه افزایش تنوع گونه ای شما صاحب خاک سالمتر محیط سالمتر ومحصول سالمتر می شوید.اما توجه کنید که لازمه ایجاد تنوع درمزرعه در ابتدا دانش کافی وبعد از آن مدیریت ونحوه انجام صحیح می باشد در غیر این صورت انجام این عمل می تواند نتیجه معکوس دهد.برای مثال بعضی از گیاهانی که به عنوان کشت پوششی در مزرعه کشت   می شود می توانند محل سکونت خوبی برای آفات شوند ویا موادی که به عنوان مالچ یا پوشش خاک مورد استفاده قرار می گیرند میتوانند سبب افزایش جمعیت بعضی از آفات از جمله حلزونهای بدون صدف گردند.

پس باید توجه فرمایید که در مبارزه طبیعی  بر اساس اصول ودانسته ها قدم بردارید.

بطور ایده آل دور نمای کلی یک مزرعه بزرگ که درآن از روش کنترل طبیعی در مقابل آفات استفاده میشود مثل یک لحاف چهل تکه می باشد که درآن گیاهان مختلف در مراحل مختلف رشد درقطعه زمینهای کوچک به روشهای متفاوت در حال پرورش هستند.قطعا در چنین محیطی وبا این میزان بالای تنوع در کشت  آفات  با میزان فراوانی از تنشهای مختلف روبرو می شوند ودرمکان یابی وپیدا کردن گیاهان میزبان به مشکل بر می خورند و به ندرت میتوانند در زمان مناسب  به گیاهان میزبان دست رسی پیدا کنند ودر نهایت آنها به سختی قادر به ادامه زندگی در این محیط می باشند.

گوناگونی گیاهی در سطح خاک باعث تحریک و افزایش تنوع زیستی درون خاک می گردد ودرنتیجه افزایش تنوع موجودات زنده درون خاک وایجاد تعادل زیستی درمحیط این عوامل کمک فراوانی به پایین نگاهداشتن جمعیت بسیاری از آفات می کنند البته انجام عملیات شخم به شکل صحیح وحداقلی  افزودن مواد آلی  به خاک نیز می تواند باعث تحریک وافزایش گوناگونی موجودات مفیدی در خاک شود که با آفات می جنگند.

معمولا اکوسیستم  ها با تنوع زیستی وگوناگونی بیشتر پایدارتر هستند و تمایل بیشتری دارند که پایدار بمانند.آنها توانایی ایستادگی ومقاومت بیشتری در مقابل اختلالات ایجاد شده  در خود رادارند وقابلیت فراوانی در بازگشت به شرایط طبیعی   قبل از تنش را دارا می باشند.

طراحی یک سیستم سالم کشاورزی ایجاب می کند مدیریت کنترل آفات به روش طبیعی با بخش های اجرایی دیگر همچون مدیریت خاک ونحوه کشت واعمال مربوط به آن تلفیق گردد و می توان حاصل تلفیق آنها را اگر در آن از مواد شیمیایی استفاده نشود ویا استفاده حداقلی شود کشاورزی اورگانیک نامید.دروضعیت مناسب اعمال شما برای انجام واجرای مدیریت کنترل آفات همچون حلقهای زنجیر به مدیریت مواد آلی وعناصرغذایی خاک واعمال دیگری که باعث کاهش فشردگی وفرسایش خاک میشوند پیوسته مربوط وهماهنگ هستند ودر نهایت زنجیره سیستم سالم وپایدار کشاورزی شما را می- سازند.


مدیریت (محیط زیست)زیستگاه سطح خاک

تنوع گیاهی درون اکوسیستم کشاورزی-ایجاد تنوع گیاهی در محیط مزرعه.

شما میتوانید بوسیله کاشت چند نوع گیاه متفاوت یکساله دوساله ویا دایمی که به صورت همزمان در مجاورت هم پرورش مییابند حشرات مفید ودشمنان طبیعی آفات را به مزرعه جذب نموده وباعث بهبود عملکرد کنترل طبیعی آفات در مزرعه شوید.

نکته:کشت دو یا چند گیاه با هم مثل ذرت ولوبیا--هویج وباقالا بطور همزمان باعث افزایش جمعیت حشرات مفید در مزرعه می گردد.

شما می توانید از بعضی از گیاهان مثل گندم سیاه وگل آفتاب گردان در موئستانها وباغات میوه به عنوان کشت پوششی استفاده نمایید وباعث جذب هر چه بیشتر حشرات مفید به باغات خود گردید.

بسیاری از محققان ثابت کرده اند که افزایش گوناگونی گیاهی ودر نتیجه آن افزایش تنوع در محیط زیست مزرعه برای  دشمنان طبیعی آفات بسیار سودمند است ودر فراوانی آنها نقش به سزایی دارد.برای فهم بهتر به چند نمونه آزمایش شده در مکانهای متفاوت جهان توجه فرمایید:

1-در مزارع کوچک واقع در مناطق گرمسیری آمریکای لاتین زمانی که لوبیا بصورت میان کشت با ذرت کاشته میشود  جمعیت زنجرها روبه کاهش میرود واین مزارع دارای آفت کمتری میباشند.همچنین زمانی که ذرت  بصورت میان کشت با گیاهان خانواده لگومینوز کاشته می شود جمعیت آفت کرم ذرت کاهش پیدا می کند.

2-در باغهای سیب کانادا هنگامی که  گیاهان وحشی گلدار در باغ فراوان بوده اند نسبت به زمانی که تعداد کمی از این گیاهان در باغ وجود داشته است حشرات آفات بوسیله جانواران انگل چهار تا بیست برابر بیشتر پارازیته(استفاده از حشره آفت به عنوان غذا ومحل سکونت) شده اند .در این تحقیق ثابت شده که وجود هویج وحشی وگل آلاله برای بالا نگاه داشتن میزان جمعیت تعدادی از حشراتی که آفات را پارازیته می کنند ضروری می باشد.

3-در موئستانهای واقع در ایالت کالیفورنیا که میوه انگور به صورت اورگانیک وطبیعی پرورش داده میشود کاشت وپروزش گندم سیاه وگل آفتاب گردان درمیان موها سبب جذب شکارچیان عمومی آفات مثل عنکبوت میگرددو 

گونه ای زنبور پارازیت از آناگروسها به کنترل زنجرکها وتریپسها در موئستانها کمک می کند.

انجام کشت پوششی که قسمتی از ایجاد تنوع گونه ای می باشد در باغات ایالت کالیفورنیا موجب کاهش فرسایش خاک گردده وبطور کلی در ایجاد تنوع گونه ای سهم دارد.

هنگامی که کشت پوششی  در اوایل تابستان شروع به گلدهی می کند’ با تهیه غذا(گرده وشهد) برای حشرات مفید به آنها اجازه می دهد تا میزان جمعیت خود را برای حمله به افات به صورت ماثرحفظ نمایند.این گیاهان در تمام فصل رشد گل می دهند ودر نتیجه منبع ثابتی از گرده وشهد که در زمان کمبود شکار جایگزین شکار(آفت)می شود  برای حشرات مفید تهیه می نمایند.بعد از این مرحله ورسیدن زمان حرکت حشرات مفید به موئستانها برای مقابله با آفات گیاهان کشت پوششی را به صورت یک ردیف در میان می چینند تا حشرات مفید را مجبور به خروج از منبع غذایی غنی کشت پوششی کنند و آنها وارد درختان مو شوند.

4--درایالت جورجیا مزارع پنبه ای که با یونجه ویا سورگوم به صورت نواری کشت شده اند جمعیت بیشتری ازدشمنان طبیعی(حشرات مفید) وجود دارد که به شبپره ها وپروانه های آفت حمله می کنند ویادر مزارع پنبه ای که باهمراه کشت اصلی شبدر قرمزنیز کشت شده است حشرات مفید جمعیت آفات را به زیرسطح زیان اقتصادی رسانده اند وباعث حذف مصرف آفتکش دراین مزارع شده اند.

 

نکته:استفاده از گیاه شبدر به عنوان کشت پوششی در مزارع وباغات موجب جذب حشرات مفید وبهبود وضعیت خاک وهمچنین باعث جلوگیری از فرسایش و تثبیت نیتروزن در خاک می شود.


-در دانشگاه ایالتی مشیگان محققان دریافتن که اضافه کردن گیاهان علفی علوفه ای به کشت یونجه باعث ممانعت حضور زنجره سیب زمینی در این کشت می گردد.گیاهان علفی برای توسعه ورشد تخم این حشرات به قدر کافی دارای مواد غذایی نمی باشند اما در هر صورت حشرات بالغ برای مدت کوتاهی حدود 5 تا 8 دقیقه  از آنها تغذیه می کنند و بعد به سمت گیاه دیگری میروند واین کار را برای مدت کوتاهی ادامه می دهند ودر نهایت از مزرعه خارج می شوند.با منحرف شدن این آفات از گیاهان یونجه ودر نتیجه افزایش پراکندگی جمعیت وگسست میزان جمعیت آنها دراین منطقه’ مزارعی که کشت یونجه به صورت مخلوط با گیاهان علوفه ای انجام می گیرد نسبت به مزارعی که یونجه به تنهایی در آنها کشت می شود 30 درصد کمتر دارای آفت زنجره می باشند و بدلیل اینکه این آفت در اوآخر فصل به صورت طبیعی ازطریق بیماریهای قارچی کنترل می شود استفاده از این راهکار می تواند باعث کاهش جمعیت  زنجره سیب زمینی به زیر سطح زیان اقتصادی گردد.

نکته:قبل از اضافه کردن گیاهان به کشت اصلی و یا انجام کشت مخلوط مطمئن شوید که این گیاهان بر سر آب ومواد غذایی که برای رشد حداکثری گیاه وتولید محصول مطلوب ضروری میباشند با کشت اصلی رقابت نمی کند. 

این نکته بسیار مهمی است که به آن باید توجه شود.


در ادامه به صورت کلی به راهکارهایی اشاره خواهیم کرد که باعث افزایش میزان جمعیت حشرات مفید می گردد.

یکی از موثرترین وبادوام ترین راههای  به حداقل رساندن زیان اقتصادی آفات افزایش جمعیت موجودات مفید ودشمنان طبیعی آنها می باشد که در مزرعه وجود دارند و این عمل با ایجاد محل سکونت ومحیط زیست مناسب  وهمچنین تامین منابع غذایی جایگزین که در زمان کمبود شکار(آفت) مورد استفاده موجودات مفید قرار می گیرد صورت می پذیرد.

در مزارعی که در آنها از چند گیاه برای کشت اصلی استفاده می نمایندواز آفت کش کمتری استفاده می شود به نسبت مزارعی که یک نوع گیاه در آنها به عنوان کشت اصلی کاشته میشود وبرای کنترل آفات به صورت متداول ازآفتکش استفاده می شود میزان موجودات مفید مثل حشرات شکارچی حشرات انگلی ومیکرواورگانیزمهایی که باعث بیماری در آفات می گردند به شدت فراوانتر است. مشخصه های این مزارع که میزبان جمعیت فراوانی از موجودات مفید می باشد عبارتند از: 1-این زمینها معمولا کوچک هستند وبوسیله پوشش گیاهی طبیعی احاطه شده اند2-کشت اصلی از چند گیاه متفاوت(چند کشتی) تشکیل شده وگیاهان درون واطراف مزرعه از گیاهان چند ساله وگلدارهستند3-این مزارع معمولا به

روش اورگانیک(عدم استفاده از مواد شیمیایی)اداره می شود ویا از مواد شیمیایی درآنها به ندرت استفاده می گردد4-خاکهای این زمینها دارای مقدار زیادی مواد آلی هستند وفعالیت بخش زنده خاک(موجوداتی در خاک زندگی می کنند)در آنها فراوان می باشد ودرفصولی که در زمین کشتی وجود ندارد خاک بوسیله مالچ ویاپوشش گیاهی طبیعی پوشیده شده است.

برای حفظ وگسترش مطلوب میزان جمعیت دشمنان طبیعی آفات وموجودات مفید ’از انجام اعمالی که به آنها آسیب

می رساند می بایست پرهیز کنید  ودر عوض از روشهایی استفاده نمایید که باعث افزایش شانس زنده ماندن موجودات مفید در مزرعه گردد.برای شروع’از اعمالی که باعث ایجاد اختلال در کنترل زیستی میشود مثل استعمال حشره کش  کندن پرچین ها استفاده ازعلف کشهای عمومی با تاثیر فراگیر برای کنترل وحذف علفهای هرز درون واطراف مزرعه  پرهیز نمایید.حتی تغییرات کوچک در نحوه انجام کشاورزی در طی دوره های بحرانی فصول رشد میتواند جمعیت دشمنان آفات را به صورت قابل ملاحظه ای افزایش  دهد.برای مثال  استفاده از کاه وکلش به عنوان مالچ(پوشش خاک) میتواند محل مخفی شدن حشرات مفیدی همچون عنکبوتها وسوسکهای خاکی که درشب شکار می کنند را تامین کند.همچنین زمانی که شما کاه وکلش را در سطح خاک می ریزید باعث کاهش تفاوت رنگ بین گیاهان وسطح خاک می شود وبه موجب آن دیدن گیاهان هدف(گیاهان مورد حمله) برای حشرات آفت که توانایی پرواز دارند مثل شته ها وزنجرک ها  سخت میشود ودر نتیجه میزان حملات وارده بر گیاهان ومیزان زیان اقتصادی محصولات به صورت قابل ملاحظه ای کاهش پیدا می کند.

همان  گونه که در گذشته گفتیم تنوع وگوناگونی زیستی یکی از اصول اصلی کشاورزی اورگانیک ومدیریت  کنترل آفات به صورت طبیعی می باشد که سعی در ایجاد هر چه بیشتر آن نفع زیادی برای ما به دنبال دارد.برای مثال انتخاب دقیق وحساب شده گیاهان گوناگون گلدار ودرختان برای کاشت در حاشیه ها ومرزهای مزرعه می تواند باعث ایجاد مکانهای شود که حشرات مفید را جذب خود می کند ومیزان زیادی از حشرات مفید در آن مکانها یافت می شوندوعلاوه بر این  انتخاب درست این گیاهان می تواند باعث اصلاح خرد اقلیم در مزرعه واطراف آن گردد وهمچنین مواد آلی فراوانی به خاک اضافه کند ونیزباعث تولید چوب به میزان قابل ملاحظه شود.همان طور که ملاحظه می فرمایید ایجاد تنوع در حاشیه های مزرعه به صورت حساب شده به چه مقدار سودمند است.

استقرار وحضور گیاهان گلدار وحشی در حاشیهای مزرعه در ابتدا موجب افزایش فراوانی حشرات مفیدی می شود که در حال جستجو برای شهد وگرده می باشند وسپس آنها برای تهیه غذا وشکار(آفت) وارد مزارع میشوند وسبب کنترل میزان جمعیت آفات در مزرعه می گردند همچنین بسیاری از گیاهان وحشی گلدار منبع عظیم غذایی بسیار خوبی برای زنبور عسل به شمارمی روند وجود این گیاهان موجب افزایش تولید عسل میشود.

بصورت یک اصل کلی برای افزایش میزان جمعیت حشرات مفید توجه فرمایید که آنها برای کامل کردن چرخه زندگیشان علاوه بر وجود شکار(حشره آفت)ومیزبان به مکانهایی برای مخفی شدن وغذای جایگزین(گرده وشهد) نیاز دارند وحتی وابسته تر هستند یعنی پناهگاه وغذای جایگزین آفت برای حشرات مفید از وجود خود آفت(شکار) هم مهمتر است.برای مثال بسیار از حشرات انگلی در حال جستجو برای میزبان(آفت) برای زنده ماندن از گرده وشهد گیاهان وحشی وعلفهای هرز استفاده مینمایند.سوسکهای خاکی شکارچی مثل بسیاری دیگر از دشمنان طبیعی آفات به هیچ وجه از محلهایی که در آن زمستان گذرانی می کنند متفرق نمی شوند.پس ایجاد محلهای دائمی برای سکونت این حشرات(حشرات مفید) در نزدیکی ویا درون مزرعه باعث می شود که دسترسی به حشرات آفت برای آنها آسان گردد ودر نهایت باعث کنترل سریع جمعیت اولیه آفات می شود وزیان اقتصادی محصولات را کاهش می دهد.برای افزایش دشمنان آفات از اعمال تکمیلی وکمکی نیز استفاده نمایید.برای مثال در شمال کالیفرنیا نصب لانه های مصنوعی برای جذب زنبور قرمز باعث افزایش شکار آفت پنبه وتنباکو گردیده است.در مزارع یونجه وزمینهای زیر کشت پنبه کالیفرنیا قرار دادن آبقند در مزرعه باعث افزایش شش برابری تخم گذاری بال توری سبز وهمچنین سبب ارتقا میزان جمعیت مگسهای سیرفیدوکفشدوزکها می شود.

برای افزایش بقا وشانس زنده ماندن وهمچنین افزایش تولید مثل حشرات مفید میبایست منابع جایگزین غذایی برای آنها فراهم کنید. با افزایش مطلوب میزان جمعیت حشرات مفید ’میزان جمعیت آفات در مزرعه به زیر سطح زیان اقتصادی می رسد.از گیاهانی برای ایجاد منابع غذایی جایگزین استفاده نمایید که مورد علاقه حشرات مفید باشند. آنها را در بخشهای های بعدی به شما معرفی خواهیم کرد.این گیاهان رادر اطراف ویا درون مزرعه به صورت نواری بکارید.

راهکار دیگر برای افزایش جمعیت حشرات مفید افزایش دادن حشراتی میباشد(معمولا حشرات آفت) که به عنوان غذا مورد علاقه حشرات مفید هستند وحشرات مفید برای تغذیه آنها را ترجیح می دهند.البته  به علت خطرات به وجود آمده از انجام این کار’این عمل را در شرایطی انجام می دهیم که منابع غذایی جایگزین که شامل گرده وشهد هستند مورد دسترس حشرات مفید نباشد.یکی از مشکلات احتمالی ایجاد شده در این راهکار از کنترل خارج شدن جمعیت آفات ودر نتیجه ایجاد زیان اقتصادی محصول میباشد.

با طراحی یک نقشه حساب شده می توان پوشش گیاهی حاشیه ها ومرزهای مرزعه را به منبع عمده واصلی حشرات مفید ودشمنان طبیعی آفات تبدیل نمود.این محل های سکونت در حاشیه ها ومرزهای مزرعه می توانند مکانهای مهمی برای زمستان گذرانی شکارچیان آفات باشد.همچنین این گیاهان با گرده وشهد ودیگر منابع غذایی خود قادر هستند دشمنان طبیعی آفات را تامین نمایند.

مطالعات فراوانی این حقیقت را نشان می دهد که بسیاری از حشرات مفید بند پا از پوشش گیاهی حاشیه ها واطراف زمین به درون مزرعه وکشت اصلی حرکت می کنند.معمولا کنترل طبیعی آفات در ردیفهایی کشت شده ای که به پوشش گیاهی طبیعی اطراف مزرعه نزدیک تر است نسبت به ردیف های کشت در مرکز مزرعه اثر بخش تر می باشد.

کشت تله پیرامونی

کشت گیاهان خاصی در اطراف کشت اصلی برای برون کشیدن آفات از کشت اصلی وجذب آنها به گیاهانی که کشت اصلی را احاطه کرده اند.برای انجام این عمل روشی وجود دارد دراین روش از بعضی گیاهان استفاده می شود که آفات را از کشت اصلی به خود جذب میکنند.بهترین کارایی این روش در کشت سویا دیده شده است.در این کشت زمانی که از لوبیا سبزولوبیا چشم بلبلی به عنوان تله پیرامونی  در اطراف کشت اصلی سویا استفاده شده و این گیاهان به صورت کامل کشت اصلی را احاطه کرده اند که برای جذب دو آفت به نامهای استینک باگ وسوسک لوبیای مکزیکی استفاده میشود.به بیان ساده تر تله پیرامونی حشرات آفت را از کشت اصلی  بیرون می کشد وبه سمت خود جذب میکند.در تله پیرامونی گیاهانی که برای آفت خاصی جذاب هستند در اطراف کشت اصلی بدون فاصله به کشت اصلی چسبیده وآن را احاطه می کنند.

 

انجام روش تله پیرامونی می تواند استعمال آفت کش ها را به شدت کاهش دهد و با  محدود شدن استعمال آفت کش به اطراف مزرعه وکاهش استعمال آن ویا قطع کلی مصرف آفت کش شما می توانید حشرات وعوامل مفیدرا در کشت اصلی حفظ کنید .ملاحظه می فرمایید که عوامل مختلف در کنترل طبیعی آفات وکشاورزی اورگانینک مثل قطعه های تشکیل دهنده یک پازل با چه نظمی در کنار هم قرار می گیرند علت این است که تمامی این روشها از طبیعت الگو گرفته شده است وعوامل طبیعی به صورت زنجیر وار به هم مربوط هستند زیرا در مقابل عوامل زیانبار طبیعت قویترین وکاراترین سلاح همان طبیعت می باشد. 


تحقیقی نشان می دهد که کشت گیاه (فلفل قرمز تند) هات چلی پپر سمپاشی نشده به عنوان تله پیرامونی  تا 92 در صد از آفت فلفل (پپرمگوت )را    

 از کشت اصلی یعنی (فلفل شیرین) بیرون کشیده وبه خود جذب می کند وبا این عمل به صورت ماثری از کشت اصلی حفاظت می شود.استفاده از آفت کش در تله پیرامونی درزمان پروازآفت بالغ فلفل از این کشت به کشت اصلی باعث نابودی اکثریت آنهاشده وموجب کاهش 98 تا 100درصدی هجوم آفت به کشت اصلی(فلفل شیرین) سمپاشی نشده می گردد

پرورش دهندگان فلفل به صورت انبوه وتجاری در کانکتیکات آمریکا بامشاهده پایین آمدن میزان جمعیت آفت مگس فلفل موفقیت این روش(تله پیرامونی)در با مساحت های مختلف از یک چهارم ایکر تا بیست ایکر تصدیق کرده اند.


بصورت کلی درمورد انتخاب گیاهانی که برای انجام مقاصد کنترل طبیعی بکار می برید به دو نکته زیر باید توجه فرمایید.

1-گیاهان انتخابی نباید از گیاهانی باشند که میزبان عوامل بیماریزا وحشرات آفت هستند.

2-گیاهانی راانتخاب نمایید که از اوایل فصل  شروع به تولید منابع غذایی(گرده وشهدو...) نمایند تا حشرات مفید از آنها تغذیه نموده ومیزان جمعیت خود را به حد مطلوب برسانند قبل از اینکه آفات در تمام مزرعه گسترش یابند.

انتخاب مناسبترین گیاهان برای تغذیه حشرات مفید

 

حشرات مفید جذب گونه های خاصی از گیاهان می شوند.اگر شما قصدکنترل طبیعی آفت خاصی را دارید گیاهان گلداری را انتخاب کنید که دشمنان طبیعی همان آفت خاص به آنها جذب  شوند.شکل واندازه شکوفه ها وگل ها نشان می دهد که کدام یک از حشرات مفید قادر هستند از شهد وگرده انها تغذیه کنند.برای بیشتر حشرات مفید از جمله زنبور های انگلی(پارازیت) در بهترین وسودمندترین حالت گل ها وشکوفه ها از نظر اندازه کوچک ونسبتا باز هستند.خصوصا گیاهانی از خانواده های هویج گل مینا وگندم سیاه برای تغذیه حشرات مفید بسیار سودمند ومطلوب می باشند.برای حشرات  مفیدزمان آغاز گلدهی وطول مدت آن همانند شکل واندازه گل وشکوفه مهم می باشد.بنابراین برای انتخاب گیاه مناسب توجه فرمایید که چه زمانی گیاهان شروع به تولید شهد وگرده می کنند.در طی فصول رشد بسیاری از حشرات مفید فقط  زمانی که بالغ هستند وبصورت دوره های گسسته ومقطعی فعال می باشند.آنهادر طی دوران فعالیت خود نیازبه گرده وشهد دارند.مخصوصا در اوایل فصل که شکار(حشره آفت) کمیاب است و زنده ماندن حشرات مفید به وجود گرده وشهد بستگی دارد.یکی از آسانترین راههای کمک به تهیه غذای حشرات مفید کشت مخلوط گیاهان گلداری است که دارای دوره گلدهی نسبتا طولانی هستند واز نظر زمان گلدهی باهم هماهنگ میباشند یعنی در یک زمان شروع به گلدهی می کنند. مثالا کشت مخلوط می تواند از  گیاهان گلدار خانواده آفتاب گردان و هویج  باشد.


 

                                                                                                                                                                                                                                            

 

طبقه بندی: اقتصاد کشاورزی، 

سایت کشاورزی

کشاورزیار

مقالات کشاورزی

ورمی کمپوست

فروشگاه کشاورزی
آموزش کشاورزی