جهش تولید دانه‌های روغنی با مدیریت مزرعه
رئیس بخش تحقیقات دانه‌های روغنی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر از تغییر رویکرد کلان این حوزه از «به‌نژادی» (معرفی ارقام جدید) به «به‌زراعی» (مدیریت تخصصی مزرعه) با هدف دستیابی به بهره‌وری حداکثری و تحقق خودکفایی خبر داد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ،مهدی غفاری در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه کشاورزی و محیط زیست، با اشاره به سابقه معرفی ۷۱ رقم گیاهی طی چهار دهه گذشته، اظهار داشت: اگرچه معرفی ارقام جدید همواره در دستور کار بوده است، اما اکنون اولویت‌بندی فعالیت‌ها به سمت «به‌زراعی» و ارتقای دانش فنی کشاورزان تغییر جهت داده است. این مؤسسه با پشتوانه معرفی موفقیت‌آمیز ارقام کلزای بهاره نظیر «دلگان»، «بهاران» و «پیشرو» و همچنین ارقام زمستانه شاخص همچون «نیما»، «نفیس» و «نیلوفر»، تلاش دارد ظرفیت ارقام موجود را در مزارع کشور به‌طور کامل شکوفا کند.
مدیریت مزرعه؛ تعیین‌کننده اصلی عملکرد محصول
این کارشناس ارشد حوزه کشاورزی با بیان اینکه ژنتیک گیاه تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد توان تولید را تعیین می‌کند، تاکید کرد: ۷۰ تا ۸۰ درصد موفقیت نهایی در گرو «مدیریت زراعی» شامل تاریخ کشت مناسب، تغذیه اصولی و کنترل دقیق علف‌های هرز است. در واقع، حتی بهترین ارقام اصلاح‌شده نیز در صورت ضعف در مدیریت زراعی، بازدهی مطلوب نخواهند داشت.
وی با اشاره به وجود «شکاف عملکرد» در برخی محصولات، یادآور شد: برای نمونه، میانگین تولید آفتابگردان در ایران حدود ۸۰۰ کیلوگرم کمتر از میانگین جهانی است (عملکرد ایران ۱ تن در مقابل ۱.۸ تن جهانی) که این شکاف باید با انتقال دانش فنی و بهبود مدیریت مزارع پر شود.
شاخص‌های انتخاب بذر مرغوب
دکتر غفاری در تشریح ویژگی‌های یک بذر مناسب برای کشاورزان، از دو دیدگاه زراعی و کیفی سخن گفت. از منظر زراعی، ویژگی‌هایی نظیر مقاومت به بیماری‌ها، مقاومت به خشکی، عدم غلاف‌ریزی (در سویا)، زاویه خمیدگی بوته (در آفتابگردان) و «زودرسی» از اولویت‌های اصلی محسوب می‌شوند.
وی افزود: در برنامه اصلاحی مؤسسه، «زودرسی» به عنوان یک صفت کلیدی برای مقابله با تنش‌های خشکی گنجانده شده است، هرچند باید توجه داشت ارقام زودرس معمولاً عملکرد کمتری نسبت به ارقام دیررس دارند؛ بنابراین انتخاب رقم باید متناسب با اقلیم و منابع آبی منطقه انجام شود. در بخش کیفی نیز، ترکیب «عملکرد دانه» و «درصد روغن» تعیین‌کننده میزان روغن‌دهی است که در آزمایشگاه ملی روغن، کیفیت اسید‌های چرب (امگا ۳، ۶ و ۹) ارقام به‌دقت پایش می‌شود تا در نهایت، بذری با بالاترین ارزش افزوده به دست کشاورز برسد.
توزیع بذر برای فصل زراعی پیشرو
رئیس بخش تحقیقات دانه‌های روغنی در پایان با اطمینان‌بخشی به کشاورزان درباره تامین نهاده‌ها گفت: طبق استعلام از دفتر دانه‌های روغنی وزارت جهاد کشاورزی، طبقات بذری اولیه شامل بذور مادری و سوپرالیت تولید شده‌اند و از نیمه شهریور در حال توزیع میان شرکت‌های تولیدکننده برای تولید بذر گواهی‌شده هستند تا نگرانی بابت تأمین بذر برای سال زراعی کنونی مرتفع شود.
استان‌های گلستان (پیشتاز در کلزا، سویا، آفتابگردان)، خوزستان (کلزا، کنجد)، فارس، اصفهان و زنجان (گلرنگ) و همچنین سمنان و آذربایجان‌غربی (آفتابگردان) به عنوان قطب‌های اصلی تولید دانه‌های روغنی در کشور شناخته می‌شوند.
جامع ترین پایگاه اطلاعاتی، دانش، دوره های آموزشی و مشاوره با متخصصان و مشاوران بخش کشاورزی در کشور