سامانه‌های نوین آبیاری؛ راهکاری برای حفظ آب و خاک
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر اینکه صیانت از منابع آب و خاک پیش‌شرط اصلی امنیت غذایی و پایداری تولید است، گفت: فناوری‌های حوزه کشاورزی باید در راستای ارتقای بهره‌وری و استفاده بهینه از این منابع هدایت شوند.
به گزارش گروه کشاورزی، توسعه روستایی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما؛ جعفر گوهرگانی در حاشیه همایش روز جهانی غذا در گفت‌و‌گو با خبرنگار رسانه ملی با اشاره به نقش بی‌بدیل آب و خاک در تولید مواد غذایی اظهار کرد: کشور ما به دلایل متعددی وابستگی شدیدی به منابع خاکی و آبی داشته و برخلاف برخی کشور‌های توسعه‌یافته که به سمت سرمایه‌گذاری روی منابع دریامحور مانند آبزی‌پروری یا نوآوری‌هایی در کشت محصولات جدید حرکت کرده‌اند، همچنان متکی بر منابع آب و خاک است.
وی با بیان اینکه برداشت‌های بی‌رویه از این منابع، محدودیت‌های جدی را متوجه آب و خاک کشور کرده است، با اشاره به شعار روز جهانی غذا با عنوان «نوآوری برای تغذیه فردا» تصریح کرد: نوآوری به تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده تغذیه نسل کنونی و آینده باشد؛ مگر آنکه با حفاظت و صیانت همه‌جانبه از منابع آب و خاک همراه شود. بنابراین، تمامی فناوری‌هایی که به قصد افزایش تولید به کار گرفته می‌شوند، باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که کارایی و مصرف بهینه آب و خاک را ارتقا دهند، نه اینکه صرفاً به افزایش کمی تولید بینجامند.
اجرای تکالیف قانونی و توسعه کشت حفاظتی
گوهرگانی با اشاره به تکالیف محوله به معاونت آب و خاک در قوانین بالادستی تصریح کرد: خوشبختانه اقدامات ارزنده‌ای در راستای افزایش راندمان، حفاظت از خاک، جلوگیری از فرسایش و افزایش مواد آلی خاک در دستور کار قرار گرفته است. هدف اصلی این است که با توسعه «کشت حفاظتی» و بازگرداندن بقایای گیاهی به خاک، ضمن افزایش کربن آلی، تعادل و بالانس اکولوژیک خاک حفظ شود.
وی مهم‌ترین وظیفه فعلی این معاونت را تهیه و مطالعه نقشه‌های مدیریت‌پذیری خاک دانست و گفت: در این طرح، کیفیت خاک‌ها از نظر میزان شوری، عناصر غذایی و سایر محدودیت‌ها در مناطق مختلف کشور ارزیابی شده و متناسب با نیاز غذایی هر منطقه اقدام می‌شود. از آنجا که میزان مواد آلی خاک‌های کشور در سطح پایینی قرار دارد، افزایش کربن آلی خاک از طریق توسعه کشت حفاظتی، جلوگیری از سوزاندن بقایای گیاهی پس از برداشت و استفاده از کود‌های دامی پوسیده به‌طور جدی در برنامه‌های وزارتخانه دنبال می‌شود.
تجهیز بیش از ۳ میلیون هکتار از اراضی به سامانه‌های نوین آبیاری
معاون وزیر جهاد کشاورزی در خصوص بخش آب و طرح‌های در دست اجرای این حوزه خاطرنشان کرد: سامانه‌های نوین آبیاری (از جمله قطره‌ای و بارانی) از سال‌های گذشته آغاز شده و تاکنون بیش از ۳ میلیون هکتار از اراضی سنتی کشور به این فناوری‌ها مجهز شده‌اند. در همین راستا، برخی صنایع و کشاورزان پیشرو به سمت هوشمندسازی و اجرای سامانه‌های آبیاری قطره‌ای زیرسطحی حرکت کرده‌اند تا با توجه به شرایط اقلیمی و خشکسالی کشور، مصرف آب به‌طور چشمگیری کاهش یابد.
وی تأکید کرد: کاهش وابستگی به آب‌های زیرزمینی، سد‌ها و منابع جاری، نقش مستقیمی در حفظ و پایداری منابع آب و خاک برای نسل‌های آینده دارد. با یک برنامه منسجم شامل آموزش کشاورزان، بهره‌گیری از تجارب محققان دانشگاهی و الگوبرداری از کشور‌های توسعه‌یافته، می‌توانیم با آب کمتر و سطح زیرکشت بهینه‌تر، نیاز غذایی کشور را در محصولات زراعی تأمین کنیم.
گوهرگانی در پایان با تأکید بر لزوم شکل‌گیری یک عزم ملی برای خودکفایی در محصولات راهبردی خاطرنشان کرد: توجه ویژه به فیزیک تولید (آب و خاک) برای جلوگیری از تخریب بیشتر منابع در مناطق آسیب‌پذیر ضروری است و سیاست‌گذاری‌های کلان وزارتخانه با همین هدف با قوت ادامه دارد.
جامع ترین پایگاه اطلاعاتی، دانش، دوره های آموزشی و مشاوره با متخصصان و مشاوران بخش کشاورزی در کشور