۳.۵ میلیون تن نهاده خارج از بازارگاه؛ مجلس در مسیر بررسی تخلفات
رئیس هیئت تحقیق و تفحص از وزارت جهاد کشاورزی از شناسایی تخلفات در واردات و توزیع نهادههای دامی و ضعف نظارت بر این زنجیره خبر داد.
به گزارش گروه کشورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما ، عباس بیگدلی رئیس هیئت تحقیق و تفحص مجلس از وزارت جهاد کشاورزی، با تشریح روند بررسی عملکرد این وزارتخانه در حوزه واردات و توزیع نهادههای دامی، گفت: هدف از تحقیق و تفحص، تنها شناسایی متخلفان نیست، بلکه اصلاح ساختار واردات، توزیع و نظارت بر نهادههای دامی و افزایش شفافیت در این زنجیره است.
وی با اشاره به فلسفه ورود مجلس به موضوع واردات و توزیع نهادهها افزود: دغدغه اصلی، شرایط خاص کشور در حوزه تولید دام و طیور و مشکلاتی بود که تولیدکنندگان به دلیل انحصار موجود در واردات و توزیع نهادهها با آن مواجه بودند.
بیگدلی افزود: پس از تصویب تحقیق و تفحص در صحن علنی مجلس، یک تیم تخصصی برای بررسی موضوع تشکیل شد و حدود هفت ماه در وزارت جهاد کشاورزی مستقر بود.
وی با اشاره به وقفهای حدود دوماهه در روند فعالیت هیئت به دلیل شرایط جنگی کشور، گفت: بررسیها به صورت میدانی و با دریافت اطلاعات از دستگاههای مختلف ادامه یافت.
شناسایی گلوگاههای واردات و توزیع نهاده
رئیس هیئت تحقیق و تفحص از وزارت جهاد کشاورزی گفت: بررسیها از مبادی واردات آغاز شد و هیئت با بررسی اطلاعات مصرفکنندگان و دریافت داده از دستگاههایی مانند بانک مرکزی، وزارت اقتصاد، گمرک، سازمان بنادر و سایر دستگاهها تلاش کرد صحت اطلاعات ارائهشده را راستیآزمایی کند.
وی با اشاره به ضعف سامانههای نظارتی گفت: یکی از اهداف اصلی، اصلاح ساختار و یکپارچهسازی سامانههای بازارگاه، ثبت سفارش، سامانه جامع تجارت و سامانه انبارهاست تا مسیر نهاده از زمان واردات تا رسیدن به مصرفکننده نهایی بهصورت شفاف قابل ردیابی باشد.
بیگدلی تأکید کرد: اگر این سامانهها به شکل واقعی به یکدیگر متصل شوند، بخش قابل توجهی از تخلفات در همان مراحل اولیه قابل شناسایی خواهد بود.
فروش ۳.۵ میلیون تن نهاده خارج از بازارگاه
وی با استناد به گزارشهای رسمی دستگاههای نظارتی گفت: در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ حدود ۳.۵ میلیون تن نهاده شامل ذرت، جو و کنجاله سویا توسط تعدادی از شرکتها وارد کشور شده، اما این محمولهها در سامانه بازارگاه عرضه نشدهاند.
به گفته بیگدلی، ارزش این نهادهها در زمان دریافت ارز ترجیحی حدود ۴۲ تا ۴۳ همت بوده و حذف ارز ترجیحی و افزایش چندبرابری قیمت نهادهها، ارزش این محمولهها را به مراتب افزایش داده است.
وی تأکید کرد: نهادهای که با ارز ترجیحی وارد کشور میشود باید در بازارگاه عرضه و در اختیار تولیدکننده قرار گیرد و عدم عرضه این میزان نهاده در سامانه، یکی از مواردی است که هیئت تحقیق و تفحص در حال بررسی آن است.
۴۵ همت مابهالتفاوت ارزی
رئیس هیئت تحقیق و تفحص همچنین به موضوع مابهالتفاوت ارز کالاهای واردشده با ارز ترجیحی اشاره کرد و گفت: در مواردی که نهاده با ارز ترجیحی وارد شده و پس از تغییر نرخ ارز، قیمت آن افزایش یافته، طبق مصوبات دولت باید مابهالتفاوت مربوطه از واردکنندگان دریافت و به خزانه واریز میشد.
وی با اشاره به گزارشهای دیوان محاسبات، رقم مورد بررسی در این بخش را حدود ۴۵ همت اعلام کرد و گفت هنوز درباره نحوه وصول این مبالغ ابهام وجود دارد.
بیگدلی افزود: حتی در صورت وصول این مبالغ، این پرسش مطرح است که چرا منابعی که باید در زمان مقرر تعیین تکلیف میشد، برای ماهها در اختیار واردکنندگان باقی مانده است.
۸۳ درصد مکاتبات با وزارت جهادکشاورزی بیپاسخ یا ناقص
وی یکی از مهمترین چالشهای هیئت تحقیق و تفحص را عدم همکاری کافی وزارت جهاد کشاورزی دانست و گفت: از مجموع ۹۳ مکاتبه هیئت با این وزارتخانه، ۵۵ مورد بدون پاسخ مانده، ۲۲ پاسخ ناقص بوده و تنها ۱۵ پاسخ قابل اتکا و قابل قبول بوده است.
بیگدلی گفت: در مجموع حدود ۸۳ درصد مکاتبات وزارت جهاد کشاورزی یا پاسخ داده نشده یا پاسخهای ناقص و غیرقابل اتکا داشته است.
وی تأکید کرد: دستگاههایی که همکاری لازم را نداشتند، در چارچوب قانون به مراجع قضایی معرفی شدند و در مورد وزارت جهاد کشاورزی نیز به دلیل عدم ارائه اطلاعات مورد نیاز، اقدامات قانونی در حال پیگیری است.
پلمب دفاتر تحقیق و تفحص در جهادکشاورزی
رئیس هیئت تحقیق و تفحص درباره پلمب دفاتر این هیئت در وزارت جهاد کشاورزی نیز گفت: این اقدام بدون اطلاع قبلی انجام شد و حتی به کارکنان هیئت اجازه داده نشد مدارک و پروندههای موجود در دفاتر را خارج کنند.
بیگدلی این اقدام را مغایر با جایگاه نظارتی مجلس دانست و گفت: پلمب دفتر تحقیق و تفحص نمیتواند مانع انجام وظیفه قانونی نمایندگان شود و موضوع از طریق مراجع قضایی در حال پیگیری است.
از ذرت نامناسب تا فروش نسیه
وی همچنین از بررسی پروندههایی درباره کیفیت برخی نهادههای وارداتی خبر داد و گفت: یکی از موضوعاتی که در بررسیهای هیئت مطرح شده، ورود ذرتهایی است که برای مصرف دامی مناسب تشخیص داده نشدهاند.
بر اساس اطلاعات مطرحشده در این پرونده، بخشی از این ذرتها برای مصارف صنعتی تعیین تکلیف شده و ادعاهایی نیز درباره فروش بخشی از آنها با قیمت پایینتر و دریافت چکهای بلندمدت مطرح شده است.
این موضوع، به گفته بیگدلی، نیازمند بررسی اسناد خرید، نتایج آزمایشهای کیفی، نحوه قیمتگذاری، قراردادهای فروش، تضامین و وضعیت وصول چکهاست.
عسگری: تخلف محرز است و مجلس کوتاه نمیآید
در ادامه، عسگری، رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس، با تأکید بر قانونی بودن روند تحقیق و تفحص گفت: بررسیهای انجامشده بر اساس مستندات دستگاههای مختلف صورت گرفته و موارد تخلف شناساییشده باید توسط دستگاههای مسئول پاسخ داده شود.
وی در واکنش به اظهارات مسئولان وزارت جهاد کشاورزی که برخی موارد مطرحشده را رد کردهاند، گفت: اسناد و مدارک موجود نشان میدهد تخلفات مورد اشاره هیئت تحقیق و تفحص وجود داشته و مجلس در انجام وظایف نظارتی خود کوتاه نخواهد آمد.
عسگری همچنین از طرح موضوع در دستگاه قضایی و سازمان بازرسی خبر داد و گفت هدف نهایی باید برخورد با تخلف و همزمان اصلاح ساختارهای معیوب در حوزه امنیت غذایی باشد.
۱۳ هزار تن پرتقال؛ نمونهای دیگر از سوءمدیریت
رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس در بخش دیگری از اظهارات خود، به موضوع خرید و نگهداری محصولات کشاورزی اشاره کرد و گفت: در بررسیهای انجامشده درباره ذخایر میوه شب عید، مواردی از فساد و امحای محصولات مشاهده شده است.
وی از خرید حدود ۱۳ هزار تن پرتقال با قیمت بالاتر از قیمت بازار در زمان خرید سخن گفت و مدعی شد در این پرونده نیز مبالغی از منابع عمومی در اختیار شرکتهایی قرار گرفته که وضعیت مالی مناسبی نداشتهاند.
عسگری این موارد را ناشی از ترکیبی از سوءمدیریت و فساد دانست و بر پیگیری موضوع در چارچوب تحقیق و تفحص تأکید کرد.
ابراهیمی: ۲۰ میلیون تن نهاده وارد میکنیم
ابراهیمی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس نیز با تأکید بر ضرورت کاهش وابستگی به واردات گفت: سالانه حدود ۱۸ تا ۲۰ میلیون تن نهاده دامی شامل ذرت، جو و کنجاله سویا وارد کشور میشود و قوانین برنامه هفتم نیز کاهش تدریجی این وابستگی را تکلیف کرده است.
وی با اشاره به همان گزارش دیوان محاسبات درباره حدود ۳.۵ میلیون تن نهاده خارج از بازارگاه، گفت: ارزش این محمولهها در زمان ورود حدود ۴۲ تا ۴۳ همت بوده و این رقم در صورت محاسبه بر مبنای قیمت آزاد، بسیار بیشتر خواهد شد.
ابراهیمی همچنین کاهش ارز اختصاصیافته به نهادهها از حدود ۱۲ میلیارد دلار به حدود ۷.۸ میلیارد دلار را مورد اشاره قرار داد و گفت: حمایت از تولید داخلی باید به جای ایجاد وابستگی بیشتر به واردات، در اولویت قرار گیرد.
ظرفیت داخلی برای جایگزینی واردات
این عضو کمیسیون کشاورزی با اشاره به ظرفیتهای تولید داخلی گفت: بخشی از نیاز خوراک دام و طیور را میتوان از طریق استفاده بهتر از بقایای کشاورزی، صنایع تبدیلی، توسعه کشت گیاهان کمآب و اصلاح روش تولید و فرآوری محصولات علوفهای تأمین کرد.
وی با اشاره به تولید سالانه حدود ۶ میلیون تن یونجه در کشور، معتقد است با اصلاح روش برداشت و فرآوری میتوان بخش قابل توجهی از نیاز پروتئینی خوراک دام را از همین ظرفیت داخلی تأمین کرد و از واردات بخشی از کنجاله سویا کاست.
ابراهیمی همچنین بر ضرورت تنوعبخشی به مبادی واردات نهادهها تأکید کرد و گفت وابستگی به چند کشور محدود، در شرایط تحریم و محاصره میتواند امنیت غذایی کشور را آسیبپذیر کند.
جامع ترین پایگاه اطلاعاتی، دانش، دوره های آموزشی و مشاوره با متخصصان و مشاوران بخش کشاورزی در کشور